W przypadku podejrzenia raka prostaty wykonuje się biopsję prostaty

Łagodne powiększenie prostaty diagnozuje się na podstawie objawów, wywiadu lekarskiego oraz za pomocą badań. Powiększoną prostatę można wyczuć palpacyjnie przez odbytnicę. Badanie ultrasonograficzne może być wykorzystane do określenia dokładnej wielkości prostaty. Badania krwi i badania moczu dają kolejne wskazania do powiększenia prostaty. W przypadku podejrzenia raka prostaty wykonuje się biopsję prostaty. Leczenie zależy od nasilenia objawów i stopnia upośledzenia. Jeśli objawy są tylko niewielkie, leczenie często nie jest konieczne. Jeśli objawy są zbyt niepokojące lub cierpienie jest większe, można zastosować leki w celu złagodzenia objawów i zmniejszenia wzrostu prostaty. W leczeniu farmakologicznym dostępne są leki ziołowe oraz leki blokujące wpływ hormonów płciowych na prostatę. Operacja może być konieczna, jeśli oddawanie moczu jest poważnie utrudnione, występuje całkowite zatrzymanie moczu lub powtarzające się infekcje pęcherza. Więcej o możliwościach leczenia chirurgicznego można przeczytać w rozdziale Chirurgia gruczołu krokowego.

Jeśli mocz zatrzymuje się w pęcherzu, konieczne może być chirurgiczne usunięcie prostaty

Powiększenie gruczołu krokowego (benign prostatic hyperplasia, BPH), w przeciwieństwie do raka prostaty, jest łagodną chorobą prostaty. Jest to najczęstsza męska choroba. Od około 50 roku życia praktycznie co drugi mężczyzna jest dotknięty tym problemem w mniejszym lub większym stopniu. Typowe objawy powiększenia prostaty to dyskomfort przy oddawaniu moczu. Łagodne powiększenie gruczołu krokowego jest zazwyczaj leczone za pomocą leków. Jeśli mocz zatrzymuje się w pęcherzu, konieczne może być chirurgiczne usunięcie prostaty. Prostata (gruczoł krokowy) leży poniżej pęcherza moczowego i otacza cewkę moczową. Gruczoł ten produkuje wydzielinę, która jest wydalana wraz z nasieniem podczas wytrysku. Łagodne powiększenie gruczołu krokowego często pojawia się z wiekiem. Ważną rolę w rozwoju tego powiększenia odgrywają predyspozycje dziedziczne, męski hormon płciowy, a zwłaszcza wiek. Około 40% mężczyzn jest dotkniętych chorobą do 50 roku życia, a ponad 90% do 80 roku życia. Objawy różnią się w zależności od tego, jak poważne jest powiększenie prostaty i jak bardzo utrudnia ono przepływ moczu przez cewkę moczową. Wiele z osób dotkniętych tym problemem skarży się na osłabiony strumień moczu, zwiększone parcie na mocz, chodzenie do toalety w nocy i dryblowanie moczu po opróżnieniu pęcherza. W języku medycznym objawy te podsumowuje się pod pojęciem zespołu dolnych dróg moczowych (LUTS). W rzadkich przypadkach może dojść do całkowitego zatrzymania moczu, co powoduje konieczność interwencji chirurgicznej. Powiększenie gruczołu krokowego może być również przyczyną krwi w moczu. Krew w moczu zawsze powinna być wyjaśniona medycznie, gdyż przyczyną może być również nowotwór. Zaburzony przepływ moczu spowodowany powiększeniem prostaty sprzyja również rozwojowi zakażeń układu moczowego i zapalenia pęcherza.